Home    
 

   
Het logo van de AWN en het logo van werkgroep

De AWN en de Archeologische Werkgroep Beverwijk-Heemskerk.

De AWN-Vereniging van vrijwilligers in de archeologie bestaat al meer dan 50 jaar en heeft zo'n 20 actieve afdelingen. Onze werkgroep is onderdeel van de AWN afdeling Kennemerland. De afdeling bestaat uit de Werkgroep Velsen, de Werkgroep Haarlem en de Werkgroep Beverwijk-Heemskerk.

De AWN heeft een traditie van wetenschappelijk onderzoek die door amateur archeologen serieus word genomen. Door onder andere de ethische code te respecteren en de werkzaamheden volgens wettelijke bepalingen te doen mogen wij ons bezig houden met onderzoek. In de afgelopen 40 jaar hebben wij ons bewezen als betrouwbaar en zorgen wij voor continuiteit. Door amateur archeologen in de wijde omgeving staan wij in verbinding met diverse experts en kunnen wij onze passie delen. Diverse studenten zijn bij de AWN begonnen of hebben ervaring kunnen opdoen. Dankzij de AWN is contact gelegd met commerciele opgravingsbedrijven, maar ook met experts en universiteiten. Bij lidmaatschap van de AWN ontvangt u het landelijke blad "Westerheem" en bent u verzekerd tijdens activiteiten. De AWN bied cursusmateriaal en ondersteund activiteiten. 
Informatie kunt u vinden via de landelijke website, www.awn-archeologie.nl  (deze website start in een nieuw venster).

 

Sporen van eb en vloed aan de Jan Ligthartstraat uit 600 tot 300 VJ (HSK) Ploegsporen aan de Jan Ligthartstraat 
uit 600 tot 300 VJ (HSK)
Sporen van aardbeienbedden uit de 19e eeuw aan de Marquettelaan/Bachstraat (HSK) Voetstappen en hoefsporen uit 600 tot 300 VJ aan de Jan Ligthartstraat (HSK)


De kwetsbaarste vondsten die er zijn, zijn bewerkingssporen van de grond. Het gaat meestal maar om een dun laagje. Graaf je iets te diep dan zijn de sporen vernietigd. Soms is het mogelijk om de sporen te conserveren maar dat is een moeizaam proces waarvoor je tijd nodig hebt. Heel vaak is een archeologisch onderzoek door de werkgroep een noodopgraving en dan ontbreekt de tijd om grondsporen op de juiste manier te bewaren. Gelukkig hebben we de foto's dan nog.

Het ontstaan en de activiteiten van de Archeologische werkgroep Beverwijk-Heemskerk.

In 1958-1960 werden door de ROB in Beverwijk de resten opgegraven van het kasteel Oosterwijk. Na be?ndiging van het archeologisch onderzoek werd door de dragline de voormalige gracht vergraven tot een grote vijver. Enkele AWN-ers en andere personen hebben dat graafwerk bijgehouden, eerst individueel, later samenwerkend om zoveel mogelijk materiaal te kunnen bergen. Om te voorkomen dat de vondsten verspreid zouden raken en om restauratie van het materiaal mogelijk te maken werd besloten een werkgroep op te richten. Dit gebeurde op 1 september 1962. Omdat het initiatief tot oprichting van een werkgroep mede vanuit het plaatselijk museum, de Kennemer Oudheidkamer, werd genomen, gingen de amateur-archeologen onder de naam Historische Werkgroep der Kennemer Oudheidkamer aan de slag. Omstreeks 1970 werd de naam gewijzigd in Archeologische werkgroep van de Kennemer Oudheidkamer. Het museum heet inmiddels Museum Kennemerland en na de formele aansluiting bij de AWN in 1977 is de naam van de werkgroep gewijzigd in Archeologische Werkgroep Beverwijk-Heemskerk.

De voornaamste activiteiten van de werkgroep zijn verkenningen en waarnemingen in bouwputten, rioleringssleuven, vijvers-in-aanleg, enz. geweest. Vooral de ingrijpende vernieuwing van het dorpscentrum van Heemskerk en de voortgaande nieuwbouw van winkelpanden aan de Breestraat in Beverwijk gaven de werkgroep gelegenheid een kijkje in de bodem te nemen. Vaak werd alleen op zaterdagmiddag gewerkt. De resultaten zijn meestal bescheiden en fragmentarisch van aard. In letterlijke zin: wel veel scherven, maar nauwelijks huisplattegronden of andere nederzettingssporen. 

Slechts enkele keren is sprake geweest van een ?opgraving? door de werkgroep. In die gevallen waren de omstandigheden gunstig voor een uitgebreid onderzoek. Er kon gedurende een langere tijd gegraven worden, er was een afgesloten terrein dat niet door anderen kon worden betreden en men had geen last van hoge grondwaterstanden. 

Voorbeelden van dergelijke onderzoeken zijn:

Heemskerk:

-het onderzoek aan de Deutzstraat in 1968-1969 waar funderingen van vermoedelijk een pastorie van de Jansheren uit de 15e eeuw werden opgegraven;

-in 1969-1970 aan het Kerkplein de opgraving in een af te breken café® Hier werden diverse woonniveaus, stookplaatsen met doofpotten (daterend vanaf de 13e eeuw) en een afvalkuil met aardewerk (ca. 1700) gevonden; 

Beverwijk:

-in 1986 kon aan de Breestraat in een bouwput voor een nieuwe winkel van C&A worden gewerkt. Daar werd de fundering van een woontoren uit de eerste helft van de 14e eeuw aangetroffen.

-in de loop der jaren zijn op de oostelijke flank van de strandwal op een achttal plaatsen sporen gevonden van akkers die bewerkt waren met een primitieve ploeg (eergetouw). Ze dateren uit de IJzertijd en doen vermoeden dat hier een uitgebreid akkercomplex heeft gelegen. Op drie plaatsen wijzen vele scherven op het bestaan van nederzettingen. In een studie over de IJzertijd in westelijk Nederland heeft het aardewerk uit het gebied tussen Oer-IJ en Rijn de naam ?Heemskerk aardewerkstijlgroep? gekregen. 

Het systematisch verzamelen van oppervlaktevondsten op de tuinderijen ten noorden van Heemskerk is een andere activiteit van de werkgroep. Over een relatief groot oppervlak zijn veel scherven uit de Merovingische en Karolingische periode (400/600-900 n.C.) gevonden. 

De vondsten uit de beginperiode vormen aanleiding voor een (tweede) artikel van J.G.N. Renaud over het Kasteel Oosterwijk (?Nieuwe vondsten van Oosterwijk in Kennemerland?, Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek jaargang 15-16, 1965-1966). In het Museum Kennemerland zijn de bodemvondsten van de werkgroep permanent tentoongesteld.? 

De werkgroep heeft dankzij de nauwe banden met het Museum Kennemerland en de medewerking met de gemeente Beverwijk altijd kunnen beschikken over een eigen royale werkruimte. Vanaf 1990 wordt samengewerkt met de leden van de Historische Kring Heemskerk.